Bladeren, mos en algen: dak en terras in de herfst

Dakdekker met een hamer op een steiger voor een bakstenen gevel

Kort antwoord: Mos en algen op een pannendak haal je niet weg met een hogedrukreiniger. Milieu Centraal zegt dat die de pannen poreus kan maken en dunne leien kan breken. Een dun groen waas is vooral uiterlijk. Dikke kussens die de afvoer stoppen, wel aanpakken, liever door iemand die op een dak thuis is. Blad van gemeentelijke bomen mag in Nijmegen in een bladkorf, ander tuinafval niet. De goot zelf is een andere pagina.

Dit is de pagina voor het dakvlak, het terras en het tuinpad. De goot legen, met een eigen prijsband, staat in dakgoten schoonmaken in de herfst. Wat een reparatie of een nieuw dak kost, staat in wat een dakdekker kost. Blad in de border, dat juist mag blijven liggen, staat in tuin winterklaar maken. Een pan die waait, staat in stormschade aan je dak. Een groen dak met subsidie is geen moslaag: groen dak en regenpijp afkoppelen.

Wat doe je met mos op de pannen?

Bakstenen pannendak met groene mosplekken en oranje herfstblad in de goot

Milieu Centraal zet dak en gevel apart van de terrastegels. Werken op een dak is gevaarlijk. Schakel bij voorkeur iemand in die dat werk doet. Ga je toch zelf, dan geen zeep en geen “shampoo”: dat gebruik is vaak wettelijk niet toegestaan en kan het milieu schaden. Coatings op kunsthars kunnen microplastics afgeven. Een hogedrukreiniger maakt dakpannen poreus, zodat aanslag sneller terugkomt. Dunne leien kunnen breken. Liever lage druk, of mos met de hand borstelen of krabben. Stoomreiniging laat je bij voorkeur door een vakman doen (Milieu Centraal, groene aanslag).

Een dun laagje op een verder gezond dak is geen lekkage. Wordt het een kussen dat water tegenhoudt, of schuiven pannen, dan is het meer dan uiterlijk. Los mos spoelt naar de goot. Die goot legen hoort bij de herfstbeurt van de goot, niet bij een nieuwe dakbedekking. De prijs daarvan staat op de gootpagina.

Op een monument of in de Benedenstad is het dakvlak soms beschermd. Een reiniging die de pan beschadigt, is geen klein onderhoud dat je stilzwijgend doet. Of jouw dak een lei of een zeldzame pan is, vraag je na vóór er een machine op gaat. De regels voor het dak als bouwdeel staan in verbouwen in een monument.

Welk middel mag, en welk niet?

Een biocide of een ander bestrijdingsmiddel mag alleen als het is toegelaten. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden beslist daarover. Op het etiket staan de gebruiksvoorschriften. Die volg je. De toelatingendatabank laat zien wat mag en waarvoor (Rijksoverheid, toelating bestrijdingsmiddelen).

Milieu Centraal herkent een toegelaten middel aan een nummer op de verpakking dat begint met NL of EU, of eindigt op een N. Geen huismiddeltjes als chloor, schoonmaakazijn of zout tegen een plaag: die zijn niet als bestrijdingsmiddel getest. Wat je op het dak spuit, loopt met de regen de goot in en soms de tuin in. Middelen tegen groene aanslag waarschuwen vaak dat ze niet selectief zijn en bijen kunnen schaden (Milieu Centraal, bestrijdingsmiddelen).

Wij noemen geen merk. Een toelating verandert. Kijk in de databank van het Ctgb of het etiket “dakpan” zegt. Staat het dak er niet op, dan gebruik je het daar niet. Een aanbieding om het dak “even te spuiten” vraagt om de druk en om het toelatingsnummer, niet om een voor-en-na-foto alleen.

Wat als er asbest in het dak kan zitten?

Laat het mos dan zitten. Milieu Centraal zegt dat je door mos van een asbestdak of -gevel te halen het oppervlak beschadigt en vezels kunt vrijmaken. Loop niet op dat dak en niet in die goot. De goot maak je alleen nat schoon, met een tuinslang, niet met een hogedrukspuit, en je schraapt aangekoekt vuil niet weg. Een schuur of garage van vóór 1994 kan cementgebonden golfplaat hebben. Twijfel je, dan blijft het mos zitten tot iemand het materiaal kan beoordelen (Milieu Centraal, asbestdak).

Een pannendak van een jaren-30-huis in Hengstdal is meestal geen golfplaat. Een schuurtje achter een huis in Lindenholt kan dat wel zijn. Kijk naar het materiaal, niet naar de wijknaam.

Wat doe je op het terras en het pad?

Bakstenen terras met groene aanslag in de voegen en oranje blad

Op tegels is de hogedrukreiniger minder riskant dan op een pan, en nog steeds niet de eerste keus. Milieu Centraal zegt: bezemen en krabben is beter voor het milieu. Kokend water in de voeg, of groene aanslag schrobben met heet water, kan. Een hogedrukreiniger spuit voegen en poriën open, waarna aanslag sneller terugkomt, en hij maakt lawaai en verbruikt water. Een onkruidbrander raakt de wortel niet en hoort ver van iets brandbaars, met een emmer water erbij. Apparaten die je één keer per jaar gebruikt, huur of leen je liever dan dat je ze koopt.

Gladde algen op een tuinpad na een nacht vorst zijn een andere zorg dan een groen waas in juni. Veeg blad weg waar je loopt. In de border mag blad blijven: dat is de winterklaar-pagina, niet deze. Een pad van een VvE in een flat is vaak gemeenschappelijk. Eén bewoner met een brander op de galerij is geen besluit van de vergadering.

Een terras dat je opnieuw laat leggen, is bestrating, geen mosbeurt. Die prijs hebben we hier niet. De hovenier die de tuin verder winterklaar maakt, staat op die pagina.

Waar laat je het blad in Nijmegen?

De gemeente zegt dat je herfstbladeren kwijt kunt in de bladkorf in de buurt. Dar leegt die wekelijks. Ander snoei- en tuinafval hoort er niet in. Dat gaat in de gft-container, of via een grofvuilafspraak (gemeente Nijmegen, bladkorven).

Dar zet in Nijmegen dit najaar weer korven neer, ongeveer 600 over de hele gemeente. Er mag alleen blad in van gemeentelijke bomen, uit de tuin of van de straat. Geen ander gft. Is de korf vol, wacht dan tot hij geleegd wordt. Leg geen blad ernaast. De korven komen op een veilige, liefst verharde plek, niet onder een boom of een lantaarn waar ze niet geleegd kunnen worden. Een voorwaarde die Dar noemt: gemeentelijke bomen hoger dan 12 meter die overlast geven. Niet elke straat krijgt er een (Dar, bladkorven Nijmegen).

Blad op het gras van het Goffertpark, het Valkhofpark of langs de Oranjesingel wordt deels gemulcht of blijft liggen waar dat kan. Dat is gemeentelijk groen, niet jouw dak. Jouw pannendak veegt de gemeente niet.

Een groendak met sedum is een aangelegde laag, geen aanslag die je wegboent. Milieu Centraal zegt dat zo’n dak onderhoud vraagt: afvoer controleren, onkruid weghalen. De Nijmeegse subsidie en het gewicht van die laag staan op de groendakpagina. Mos op een gewone pan is die subsidie niet.

Wie haalt het van het dak?

In de tekst noemen we drie dakdekkers. Dakdekkersbedrijf Voets, Dakonderhoud van Empel en Bert Schaeffer Dakwerken. Een vermelding is geen methode. Vraag of ze borstelen, stomen of spuiten, en welk middel een toelatingsnummer heeft.

12 van de 40, op alfabet. De hele lijst staat op de vakpagina.

De hele lijst staat bij de dakdekkers in Nijmegen en omgeving. Het terras en de tuin staan bij de hoveniers. Alle vakken staan op bedrijven.

De klus beschrijf je via het aanvraagformulier voor een dakdekker. Zet erbij of het mos, een goot of een losse pan is, of het dak van vóór 1994 een golfplaat kan zijn, en of je niet met hoge druk wilt. Je aanvraag gaat naar maximaal 3 vakmensen. Acuut gevaar bij storm gaat niet via dat formulier.

Welke bronnen zijn gebruikt?

Veelgestelde vragen

Mag ik de hogedrukreiniger op de pannen zetten?

Beter niet. Milieu Centraal zegt dat de pan er poreus van wordt en dat nieuwe aanslag sneller terugkomt. Dunne leien kunnen breken. Op terrastegels is het minder riskant, en nog steeds niet de eerste keus, omdat de voeg opengaat.

Mag bleek of azijn op het dak?

Niet als bestrijdingsmiddel. Milieu Centraal noemt chloor, azijn en zout als huismiddeltjes die niet als middel getest zijn. Alleen een toegelaten product, en alleen als het etiket het dak noemt.

Mag al mijn blad in de bladkorf?

Alleen blad van gemeentelijke bomen, uit de tuin of van de straat. Snoeisel en ander tuinafval horen in de gft-container. Niet elke straat heeft een korf. Dar noemt ongeveer 600 stuks en bomen hoger dan 12 meter als voorwaarde.

Is mos hetzelfde als een groen dak?

Nee. Een sedumdak is aangelegd en heeft een eigen subsidie. Mos op een gewone pan is aanslag of een kussen in de afvoer. Die twee pagina’s niet optellen.