Kort antwoord: Een aanbouw op de grond, in het achtererf, lager dan 5 meter en ver genoeg van openbaar gebied, kan vergunningvrij zijn. Dat zijn landelijke regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving en de bruidsschat. In een monument of een rijksbeschermd stadsgezicht worden die regels ingeperkt. Of dat voor jouw adres in Nijmegen geldt, zegt alleen de vergunningcheck, niet de wijknaam.
Een dakkapel is een ander bouwwerk, met andere maten. Die staan in de vergunning voor een dakkapel in Nijmegen. Isolatie van de nieuwe gevel kan onder een andere subsidieregel vallen: subsidie voor isolatie in Nijmegen. Deze pagina gaat over de aanbouw of uitbouw zelf.
Is een aanbouw hetzelfde als een uitbouw?
In de regels heet het een bijbehorend bouwwerk. Dat is een uitbreiding van het hoofdgebouw, of een gebouw op hetzelfde perceel dat daarbij hoort, met een dak. Bij een woning zijn dat de aanbouw, de uitbouw, de garage, het tuinhuis en de carport. Het gebruik moet het wonen ondersteunen: bijkeuken, berging, hobbyruimte. Een tweede woning is dat niet (Informatiepunt Leefomgeving).
Er zijn twee vragen, en die lopen niet gelijk. De eerste is het technische deel van het bouwen. De tweede is het ruimtelijke deel, de omgevingsplanactiviteit. Allebei kunnen vergunningvrij, meldingsplichtig of vergunningplichtig zijn. Een bouwwerk moet altijd aan het Besluit bouwwerken leefomgeving voldoen, ook als je geen vergunning nodig hebt.
De Omgevingswet geldt sinds 1 januari 2024. De gemeente heeft de rijksregels voor vergunningvrij bouwen als bruidsschat in het tijdelijke deel van het omgevingsplan gekregen, en mag die later aanpassen. Of Nijmegen dat voor jouw perceel al deed, zie je niet in een stadsgemiddelde. Dat zie je in de regels op de kaart en in de vergunningcheck voor dat adres (Omgevingsloket).
Wanneer is het technische deel vergunningvrij?
Volgens artikel 2.25 van het Besluit bouwwerken leefomgeving is een bijbehorend bouwwerk vergunningvrij voor het technische deel als het aan alle zes voorwaarden voldoet:
| Voorwaarde | Grens |
|---|---|
| Staat het op de grond? | Ja |
| Hoogte | Niet hoger dan 5 meter |
| Verblijfsgebied | Niet op de tweede bouwlaag of hoger |
| Buitenruimte | Geen dakterras, balkon of andere buitenruimte die niet op de grond ligt |
| Wordt het zelf het hoofdgebouw? | Nee |
| Loopt er een weg, spoor of water overheen? | Nee |
Mis je er één, dan is voor het technische deel een bouwmelding of een omgevingsvergunning voor de technische bouwactiviteit nodig. Een doorbraak in de achtergevel, als onderdeel van zo’n vergunningvrije aanbouw, is volgens het Informatiepunt ook vergunningvrij. Het bestaande huis mag niet illegaal zijn gebouwd of gebruikt.
Wanneer is het ruimtelijke deel vergunningvrij?
De gemeente gaat over de bouwregels in het omgevingsplan. Bij de start van de Omgevingswet zijn er twee smaken. De ene moet wél kloppen met de ruimtelijke regels van het tijdelijke deel. De andere, als je binnen de extra maten blijft, hoeft dat niet.
Voor de eerste smaak, artikel 22.27 van de bruidsschat, moet de aanbouw op de grond staan, in het achtererfgebied liggen, meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied af staan, niet hoger zijn dan 5 meter, geen verblijfsgebied op de tweede bouwlaag hebben, en geen dakterras of balkon. Hij moet ook kloppen met de ruimtelijke regels die de gemeente al had.
Voor de tweede smaak komen daar maten bij, artikel 22.36. Dicht bij het oorspronkelijke hoofdgebouw, niet verder dan 4 meter, mag de aanbouw niet hoger zijn dan 5 meter, niet hoger dan 30 centimeter boven de scheiding met de tweede bouwlaag, en niet hoger dan het hoofdgebouw. Verder dan 4 meter geldt een schuin dak: de dakvoet niet hoger dan 3 meter, de nok van twee of meer schuine vlakken niet steiler dan 55 graden, en de nok niet hoger dan 5 meter. De nokhoogte wordt ook begrensd door een formule: maximale dakhoogte in meters is de afstand van de nok tot de perceelsgrens in meters, keer 0,47, plus 3. Het bouwwerk moet functioneel ondergeschikt zijn, tenzij het om mantelzorg gaat.
De oppervlakte van alle bijbehorende bouwwerken samen mag niet meer zijn dan een deel van het bebouwingsgebied. Is dat gebied 100 m² of kleiner, dan 50 procent. Is het groter dan 100 en niet groter dan 300 m², dan 50 m² plus 20 procent van het deel boven 100. Is het groter dan 300 m², dan 90 m² plus 10 procent van het deel daarboven, met een maximum van 150 m². Die percentages staan bij het Informatiepunt. Een aannemer die “ongeveer de helft van de tuin” zegt, rekent daarmee nog geen vergunning.
Een aanbouw aan de voorgevel, of binnen 1 meter van de stoep, valt buiten deze vrije regels. In Nijmegen-Oost, waar herenhuizen met een ondiepe voortuin aan de straat staan, is de achtertuin dus de plek waar de vrije regels überhaupt kunnen gelden. De voortuin aan de Berg en Dalseweg of de Groesbeekseweg is dat meestal niet. Hoe die huizen in de 19e-eeuwse schil liggen, staat bij loodgieter in Nijmegen-Oost.
Wat verandert een monument of de 19e-eeuwse schil?
Twee inperkingen maakt het Informatiepunt expliciet, in artikel 22.28 van de bruidsschat. Bouw je aan, op of bij een monument, gemeentelijk, provinciaal of rijks, dan is het ruimtelijke deel vergunningplichtig. Bouw je op een plek met de functie-aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, dan is het ook vergunningplichtig, tenzij het bijbehorende bouwwerk op het erf aan de achterkant staat en, als dat erf ook het zijerf is, niet naar toegankelijk gebied is gekeerd.
De gemeente Nijmegen noemt twee rijksbeschermde stadsgezichten: de Benedenstad en de 19e-eeuwse schil. Voor een rijksbeschermd stadsgezicht vraagt de gemeente een omgevingsvergunning als je onderdelen aanpast die aan de openbare weg te zien zijn. Voor een gemeentelijk of rijksmonument geldt die plicht voor aanpassingen of restauratie van buiten én binnen. Klein onderhoud en werk aan niet-historische interieuronderdelen kunnen zonder vergunning, maar de gemeente vraagt je de monumentenadviseur eerst te laten kijken (gemeente Nijmegen).
Een stadsdeelobject en een beeldbepalend pand zijn weer een eigen categorie op diezelfde pagina. Daar gaat het om gevels en dakvlakken aan de straatkant. Een aanbouw achter een beeldbepalend pand is dus niet vanzelf dezelfde toets als een nieuwe voorgevel. Graaf je voor de fundering van de aanbouw, dan kan ook archeologie meespelen. De gemeente zegt dat sommige delen van Nijmegen onderzocht moeten worden vóór je bouwt, graaft of sloopt, bijvoorbeeld bij een diepere kelder. Leg het plan voor aan Archeologie van de gemeente vóór je de aanvraag doet. Dat staat op de pagina over bomen kappen, en het geldt daar ook voor bouwen en graven (gemeente Nijmegen, kappen).
Lindenholt, gebouwd vanaf 1977, hoort niet bij die twee stadsgezichten. Een achteraanbouw daar kan dus eerder in de vrije maten vallen dan dezelfde meters in de Benedenstad. De wijkpagina van Lindenholt staat bij loodgieter in Lindenholt. Dukenburg is ook geen 19e-eeuwse schil: loodgieter in Dukenburg.
Welke aannemers staan in Nijmegen?
Een vergunningcheck is geen aannemer. Hieronder een selectie uit onze lijst: vak aannemer, plaats Nijmegen, op naam, hooguit twaalf. Alleen de naam. Of iemand aanbouwen doet, staat er niet bij.
In de tekst noemen we er drie. Aanbouw Plaatsen Nijmegen staat bij Nijmegen-Midden. Andre's Klussenbedrijf en FvE Dak en Gevelwerk staan bij Nijmegen-Oost. Een vermelding is geen toezegging dat de vergunning al rond is.
- A.k.b. Holding B.V.
- Aanbouw Plaatsen Nijmegen
- Aannemer Nijmegen
- Aannemer- en Grondverzetbedrijf Van Wijk BV
- Aannemersbedrijf BaaLent
- Aannemersbedrijf CMB
- Aannemersbedrijf W.G.M. Sanders
- Aannemingsbedrijf A.G. van Schaik & Zn.B.V.
- Aannemingsbedrijf Fokker
- Abelia Nijmegen
- Afbouwbedrijf Bartels
- Airco Nijmegen
12 van de 117, op alfabet. De hele lijst staat op de vakpagina.
De hele lijst staat bij de aannemers in Nijmegen en omgeving. De langere pagina over verbouwen staat bij aannemer Nijmegen. Alle vakken staan op bedrijven.
De klus beschrijf je via het aanvraagformulier voor een aannemer. Zet erbij of je de vergunningcheck al deed, of het een monument of de 19e-eeuwse schil is, en of de aanbouw achter het huis komt. Je aanvraag gaat naar maximaal 3 vakmensen.
Welke bronnen zijn gebruikt?
- Informatiepunt Leefomgeving, vergunningvrije bijbehorende bouwwerken, artikelen 2.25 Bbl en 22.27, 22.28 en 22.36 van de bruidsschat, gelezen 26 oktober 2026: iplo.nl
- Omgevingsloket, vergunningcheck: omgevingswet.overheid.nl
- Gemeente Nijmegen, beschermde stadsgezichten (Benedenstad en 19e-eeuwse schil): nijmegen.nl
- Gemeente Nijmegen, monument verbouwen en onderhouden: nijmegen.nl
- Gemeente Nijmegen, archeologie bij bouwen, graven of slopen, op de pagina kappen of rooien: nijmegen.nl
Veelgestelde vragen
Mag ik in Nijmegen een aanbouw zonder vergunning bouwen?
Soms. Het technische deel is vergunningvrij als de aanbouw op de grond staat, niet hoger is dan 5 meter, geen verblijf op de tweede bouwlaag heeft en geen dakterras. Het ruimtelijke deel vraagt ook achtererf, meer dan 1 meter van openbaar gebied, en de maten uit de bruidsschat. Een monument of een beschermd stadsgezicht perkt dat in. Doe de vergunningcheck voor jouw adres.
Is een dakkapel een aanbouw?
Nee. Een dakkapel heeft eigen maten, onder meer voor hoogte en afstand tot nok en dakvoet. Die staan in de gids over de dakkapel. Een aanbouw staat op de grond.
Geldt dit ook in de 19e-eeuwse schil?
De vrije regels worden daar ingeperkt. De gemeente vraagt een omgevingsvergunning als je onderdelen aanpast die aan de openbare weg te zien zijn. Een bouwwerk op het achtererf dat niet naar toegankelijk gebied is gekeerd, kan nog buiten die plicht vallen. De check voor het adres zegt het, de wijknaam niet.
Hoeveel vierkante meter mag de aanbouw zijn?
Dat hangt af van het bebouwingsgebied, niet van een vast Nijmeegs getal. Tot 100 m² is het maximum 50 procent. Daarboven gelden de trappen van 50 m² plus 20 procent, en van 90 m² plus 10 procent, tot hooguit 150 m². Die grenzen komen van het Informatiepunt Leefomgeving, niet van een lokale prijslijst.